Hoe Jet Bussemaker emancipatie frustreert

21 oktober 2016
Nausicaa+Marbe
Nausicaa Marbe

Waar Donald Trump al niet goed voor is. Hij kwam minister Jet Bussemaker uitstekend van pas toen zij afgelopen zondag bij WNL de volgende stelling verdedigde: „Wij moeten niet onze normen van vandaag de dag alsmaar voor iedereen vragen.”

Kromme gedachten leveren vaak kromme zinnen op. Bussemaker werd dan ook rap door presentator Rick Nieman geconfronteerd met de gevolgen van haar stelling: de vrouwenemancipatie en de veiligheid van homoseksuelen zijn in gevaar als de politiek normen willekeurig hanteert. Daarop had Bussemaker geen serieus verweer, dus veranderde ze van onderwerp: er ligt te veel nadruk op migranten, kijk liever naar Trump!

Trieste malligheid. De Wet van Bussemaker luidt dus: omdat er schaamteloze, misogyne potentaten als Trump bestaan, mogen we niet-westerse migranten niet vragen de normen te respecteren die bevorderlijk zijn voor emancipatie en sociale harmonie. Moeten we, omdat Trump vrouwen en migranten schoffeert, wat toleranter omgaan met verkrachtingen en homomishandeling in azc’s? De idiotie ten top. Bussemaker is nota bene zelf bezig met normen voor veiligheid in azc’s, getuige de recente Kamerbrief waarmee ook deze normendiscussie begon. Er is bij deze PvdA’er kennelijk een kloof ontstaan tussen beleid en kiezerpaaitaal. De normen die voor beleid gelden, worden in campagnetijd verzacht en aangepast aan wat de desastreus slinkende conservatieve moslimaanhang van de PvdA wil horen: dat integratie niet urgent is.

Vijf maanden voor de Kamerverkiezingen is het nog niet duidelijk of de PvdA voor een echt progressieve linkse verheffingskoers staat of voor een conservatieve luwte waarin migranten primair als kasplantjes gelden, ongeschikt voor culturele aanpassing. Bussemaker beeldt zich in dat ze tegelijk Dolle Mina en Denk-roeptoeter kan zijn. Er is weinig verschil tussen een minister die uitmaakt dat sommige migranten (tot en met de derde generatie in Nederland) niet aan ’onze normen’ toe zijn en Denk-politici die slachtofferallochtonen bevestigen in hun klacht dat Nederland ze normen oplegt die ze niet lusten. Deze beschamende bevoogding speelt vooral vrijheidshaters in de kaart.

Bussemaker valt veel kwalijk te nemen. Allereerst plaatst ze moslims in een tijdcapsule die niet gelijk loopt met die van ’vandaag de dag’. Kennelijk meent ze dat alle moslims uit een dermate achterlijke wereld komen dat het ze decennia kost om mentaal te veranderen. Maar de geschiedenis laat iets anders zien. Vergelijk eens films en foto’s uit Kabul, Teheran, Bagdad of Mogadishu in de jaren zeventig met nu. De korte rokken en hoge hakken zijn vervangen door totale lichaamsbedekking. De moderniteit is bedekt door de middeleeuwse lap.

Dit heeft niets te maken met een langzaam emancipatieproces, integendeel: die emancipatie is bruusk en gewelddadig verstoord door islamistische revoluties. Door mannen en terreurregimes die vrouwen hun rechten ontnamen. Daarom is de emancipatiestrijd in islamitische landen heldhaftiger en veel vitaler dan hier. Kwalijk dat Bussemaker de noodkreten negeert van feministen uit islamistische dictaturen die het Westen wel om urgente actie smeken: door voor hen dezelfde normen te hanteren als voor westerse vrouwen. Een minister die beweert dat moslims daar niet aan toe zijn, steunt vooral vrouwenonderdrukkers.

Advertentie

Kwalijk is ook dat Bussemaker voorbij gaat aan het feit dat veel moslimmigranten wel snel geëmancipeerd en geïntegreerd zijn, zonder extra PvdA-sluimertijd. Ze negeert ook het feit dat seculiere en liberale Syrische vluchtelingen klagen dat in azc’s de religieuze dwang aanwezig is die ze juist wilden ontvluchten. Nog niet aan onze normen toe? Welnee, verbaasd dat Nederland zijn eigen normen niet beschermt.

Kwalijk is ook dat Bussemaker in haar Kamerbrief bezweert altijd voor individuele vrijheid op te komen, tegen de groepsnorm in. Dat is niet waar. In maart 2015 sprak ze tijdens een onderwijstop in Parijs een wens uit die haaks staat op de individuele vrijheid. In Amerika had ze gezien ’hoe moslimorganisaties jongeren en hun ouders helpen bij de vertaling van de Koran naar actuele ontwikkelingen (…). Bussemaker: „Dit proces kunnen we ook in Nederland beter op gang helpen.”

Ze pleitte voor rolmodellen uit de moslimgemeenschap die jongeren ’binnen den buiten de klas’ aanspreken vanuit de islamitische achtergrond. Ze pleitte dus voor de vorming van een nieuwe religieuze zuil. Zie dan maar als vrijdenkende jongere te ontsnappen aan de politiek gesteunde Koranvertalers en vertolkers van de ’eigen achtergrond’. Naast de tijdcapsule schept de emancipatieminister dus ook culturele en religieuze capsules. Vaarwel individuele vrijheid, welkom groepsdwang. Kwalijk dat Bussemaker in haar recente Kamerbrief deze inconsistentie in haar beleid wegmoffelt. Of zou ze het verschil niet eens zien?

Uiteraard is er in een vrij land, binnen de grenzen van de wet, ruimte om geldende normen te verwerpen. Waar iedereen hetzelfde moet denken sterft de vrijheid. Maar dat gebeurt ook als ministers bepalen welke bevolkingsgroepen aan welke normen of brokjes democratie toe zijn. Dat leidt tot sociale ongelijkheid en culturele achteruitgang. Dat zet de klok terug, in deze vrije wereld die al getergd wordt door fors slinkend zelfvertrouwen.